Nazwisko i imię:
Załuski Józef Andrzej.
Tytuł:
Analecta Historica De Sacrâ, in die Natalis Domini, à Romanis Pontificibus quotannis usitatâ Caeremoniâ, Ensem & Pileum. Benedicendi, eaq; munera, Principibus Christianis mittendi. In quibus Exterarum Nationum plurima, Poloniae, omnia exibentur exempla Praecipue vero Exacta Relatio, ultimae horum Benedicti XIII. P. M. munerum collationis Serenissimo & Augusto. Regio Poloniae & Electorali Saxoniae Principi è fontibus Authorum Ecclesiasticorum, tum & Profanorum varis Idiomatis, petita. & Collecta. Anno, quo Christus PILeo hVmanItatIs teCtVs gLaDIVm Venit MIttere. (1726). Math. 10. 34 XII Augusti.
Miejsce i rok wydania:
[Tu linia, a pod nią:] Varsaviae Typis S. R. M. Scholarum Piarum (1726).
Opis/komentarz:
w 4ce, k. tyt. i k. 59 nlb., 1 tablica. Dedykacja: Decori Septemtrionis et Fidei Praesidio Frid. Augusto... Na odwr. k. tyt. herby. Na nast. karcie: wyjątek z Sylw. Papiniusa Statiusa. Po czym Carmen dedicatorium, złożone z samych sztucznie zeszytych cytat z autorów rzymskich i greckich. — Wreszcie Paraenesis ad lectorem (napuszonym stylem). Tu pisze, że skompilował pisma różnych autorów »collectorem me non authorem professus«. Istotnie jest tu — obok jego własnych wywodów — kilka obcych utworów. Zbiór mieści: 1) Andreae Piscorii De bened. ensis et pilei itp. — 2) Wiadomości o dotychczasowych dziejach zwyczaju rozsyłania powyższych odznak różnym monarchom. — 3) Exempla domestica in Polonia depraehensa. — 4) Rytuał obrzędu oddawania ensis et pilei. — Na k. J2 sonet Talentiego; na k. K2: Paralelle de Jules Cesar et du roi Sobieski; list Sobieskiego do And. Zał. z r. 1684; breve Klem. XI z r. 1716 itp.; relacja o wręczeniu odznak Fryd. Aug. 1726. Tak więc już w tej pierwszej elukubracji J. A. Zał. występują pewne charakterystyczne cechy: erudycja, pomieszanie rzeczy ważnych z drobnymi, zamiłowanie do pompy, dewocja religijna, płytki smak literacki — różne cechy, które podziela z nim cała ówczesna generacja przed zjawieniem się Konarskiego. Sam Józef Załuski w Bibl. hist. str. 49, pisze o tym swoim dziełku co następuje: «Ja, co piszę, kiedym był przy stryju Wwdzie Płock. (Franc. Załuskim) grandmetrze dworu królewiczowskiego Kanclerzem, Augustowi gdy przysłał Benedykt XIII miecz i czapkę poświęcone podług obrządków dawnych, traktacik de Ense et Pileo benedictis; rzadkie, mało exemplarzy drukowano. A ta była najpierwsza w życiu mojem praca. Mam także drugi: de Rosa Benedicta». Jest przedrukowane w Sapiehy (Adnotationes 1730) i w Swadzie Polskiej Ostrowskiego-Daneykowicza (Bibl. XXIII 519). Janocki Polon. liter. I 96; Lex. II, 26 — Janocki J. A. Załuski (tłum. Kantak) Warszawa 1928, str. 15 i 55 — Niesiecki X — Bentkowski I, 84. Do mieczy z daru papieży istnieje obszerna literatura przedmiotu. Podaję najważniejsze dzieła: Przeździecki i Rastawiecki Wzory sztuki średniowiecznej 1855—1858 t. II nr 32. — J. Lesing D. Schwerten d. Preuss. Krontresors w Jahrb. d. Preuss. Kunstsamm. XVI 1895 (tu omówienie zwyczaju; miecz ofiarowany Aug. II przez Ben. XIII znajdował się w Muz. Histor. w Dreźnie).
Lokalizacja:
Akad. — Bawor. — Czartor. — Jagiell. — Raczyń. — Wolański (Muz. Nar. Krak.) — Uniw. Lwows. — Paul. w Częstoch.
Całość:
Załuski Józef Andrzej.
Analecta Historica De Sacrâ, in die Natalis Domini, à Romanis Pontificibus quotannis usitatâ Caeremoniâ, Ensem & Pileum. Benedicendi, eaq; munera, Principibus Christianis mittendi. In quibus Exterarum Nationum plurima, Poloniae, omnia exibentur exempla Praecipue vero Exacta Relatio, ultimae horum Benedicti XIII. P. M. munerum collationis Serenissimo & Augusto. Regio Poloniae & Electorali Saxoniae Principi è fontibus Authorum Ecclesiasticorum, tum & Profanorum varis Idiomatis, petita. & Collecta. Anno, quo Christus PILeo hVmanItatIs teCtVs gLaDIVm Venit MIttere. (1726). Math. 10. 34 XII Augusti.
[Tu linia, a pod nią:] Varsaviae Typis S. R. M. Scholarum Piarum (1726).
w 4ce, k. tyt. i k. 59 nlb., 1 tablica.
Dedykacja: Decori Septemtrionis et Fidei Praesidio Frid. Augusto... Na odwr. k. tyt. herby. Na nast. karcie: wyjątek z Sylw. Papiniusa Statiusa. Po czym Carmen dedicatorium, złożone z samych sztucznie zeszytych cytat z autorów rzymskich i greckich. — Wreszcie Paraenesis ad lectorem (napuszonym stylem). Tu pisze, że skompilował pisma różnych autorów »collectorem me non authorem professus«.
Istotnie jest tu — obok jego własnych wywodów — kilka obcych utworów. Zbiór mieści: 1) Andreae Piscorii De bened. ensis et pilei itp. — 2) Wiadomości o dotychczasowych dziejach zwyczaju rozsyłania powyższych odznak różnym monarchom. — 3) Exempla domestica in Polonia depraehensa. — 4) Rytuał obrzędu oddawania ensis et pilei. — Na k. J2 sonet Talentiego; na k. K2: Paralelle de Jules Cesar et du roi Sobieski; list Sobieskiego do And. Zał. z r. 1684; breve Klem. XI z r. 1716 itp.; relacja o wręczeniu odznak Fryd. Aug. 1726.
Tak więc już w tej pierwszej elukubracji J. A. Zał. występują pewne charakterystyczne cechy: erudycja, pomieszanie rzeczy ważnych z drobnymi, zamiłowanie do pompy, dewocja religijna, płytki smak literacki — różne cechy, które podziela z nim cała ówczesna generacja przed zjawieniem się Konarskiego.
Sam Józef Załuski w Bibl. hist. str. 49, pisze o tym swoim dziełku co następuje: «Ja, co piszę, kiedym był przy stryju Wwdzie Płock. (Franc. Załuskim) grandmetrze dworu królewiczowskiego Kanclerzem, Augustowi gdy przysłał Benedykt XIII miecz i czapkę poświęcone podług obrządków dawnych, traktacik de Ense et Pileo benedictis; rzadkie, mało exemplarzy drukowano. A ta była najpierwsza w życiu mojem praca. Mam także drugi: de Rosa Benedicta».
Jest przedrukowane w Sapiehy (Adnotationes 1730) i w Swadzie Polskiej Ostrowskiego-Daneykowicza (Bibl. XXIII 519).
Janocki Polon. liter. I 96; Lex. II, 26 — Janocki J. A. Załuski (tłum. Kantak) Warszawa 1928, str. 15 i 55 — Niesiecki X — Bentkowski I, 84.
Do mieczy z daru papieży istnieje obszerna literatura przedmiotu. Podaję najważniejsze dzieła: Przeździecki i Rastawiecki Wzory sztuki średniowiecznej 1855—1858 t. II nr 32. — J. Lesing D. Schwerten d. Preuss. Krontresors w Jahrb. d. Preuss. Kunstsamm. XVI 1895 (tu omówienie zwyczaju; miecz ofiarowany Aug. II przez Ben. XIII znajdował się w Muz. Histor. w Dreźnie).
Akad. — Bawor. — Czartor. — Jagiell. — Raczyń. — Wolański (Muz. Nar. Krak.) — Uniw. Lwows. — Paul. w Częstoch.