Nazwisko i imię:
Zabielski Wojciech Alojzy S. J. (1706 † 23 października 1756).
Tytuł:
O Poszanowaniu Duchownych Y Dziesięcinie Kazania X. Woyciecha Aloyzego Zabielskiego Societatis Jesu Collegiaty Lubelskiey. Ordynaryusza Kaznodziei przed Trybunałem Koronnym Miane w Roku 1753 Ktorym ná początku przydana, potrzebna Przemowa do Czytelnika w tychże Materyach.
Miejsce i rok wydania:
[Tu ozdobna linia, a pod nią:] w Lublinie w Drukarni J. K. M. Collegium Societatis Jesu. {1753}
Opis/komentarz:
w 4ce, k. tyt. i k. 13 nlb., str. 116. Dedyk. do Stefana Humieckiego [nie: Stefana Humnieckiego], dziekana kamien. i kanonika katedr. lwow., gdzie tłumaczy potrzebę wydania tych kazań drukiem.—Toż samo powtarza w Przedmowie do czytelnika (sygn. b-c4). Mówi, że są między duchownymi ludzie rozwiązłego życia, ale tego nie trzeba odnosić do wszystkich księży, jak czynią heretycy. Stan duchowny to jak arka Noego, są tu także zwierzęta szpetne. — Następuje aprobata M. Janowskiego z. r. 1753. Jest tu pięć kazań: pierwsze o poszanowaniu duchownych, dalsze o dziesięcinach. Cytuje przykładowo polskich duchownych świętych i świątobliwych (Kostka, Skarga, Bobola). Tak w pierwszym jak i w następnych często powołuje się na kronikarzy i dawnych pisarzy (Długosz, Lipski, Smogulecki, Starowolski, przytacza też dokumenty i listy wedle Przyłuskiego). Poza tym cytuje często na obronę swych tez św. Tomasza (głównie jednak powtarza argumenty za Smoguleckim). Główną treść dziełka stanowi, że 1) dziesięcina z prawa natury, ze Starego i Nowego Zakonu należy się duchownym. 2) Odpowiada na zarzuty heretyków i pseudopolityków przeciw dziesięcinom. 3) Wyprowadza dochody kościelne i dziesięciny z praw koronnych i konstytucji, polemizując przeciw książce bezimiennie r. 1585 wydanej Contra querimonias et postulata Cleri. 4) Odpiera zarzuty ziemian i gospodarzów. Egzemplarz Jag. współczesnie solidnie w skórę oprawny, z dopisem »za tego kaznodzieię dałem 3 tynfy«. Inne broszury w tejże sprawie współcześnie wydane ob. pod Kola (Obserwacje 1753) — Bieliński, marsz. kor. (Odezwa 1752, Punkta 1753) — List sędz. domatora. Smoleński Przewrót umysł. (1891), str. 284. — Janocki Lexic. I 187.
Lokalizacja:
Akad. — Bawor. — Czartor. — Dzików. — Jagiell. — Kazimierz Dolny. — Ossol. — Uniw. Lwows. — Uniw. Wileń. — Zieliń. — Częstochowa.
Całość:
Zabielski Wojciech Alojzy S. J. (1706 † 23 października 1756).
O Poszanowaniu Duchownych Y Dziesięcinie Kazania X. Woyciecha Aloyzego Zabielskiego Societatis Jesu Collegiaty Lubelskiey. Ordynaryusza Kaznodziei przed Trybunałem Koronnym Miane w Roku 1753 Ktorym ná początku przydana, potrzebna Przemowa do Czytelnika w tychże Materyach.
[Tu ozdobna linia, a pod nią:] w Lublinie w Drukarni J. K. M. Collegium Societatis Jesu. {1753}
w 4ce, k. tyt. i k. 13 nlb., str. 116.
Dedyk. do Stefana Humieckiego [nie: Stefana Humnieckiego], dziekana kamien. i kanonika katedr. lwow., gdzie tłumaczy potrzebę wydania tych kazań drukiem.—Toż samo powtarza w Przedmowie do czytelnika (sygn. b-c4). Mówi, że są między duchownymi ludzie rozwiązłego życia, ale tego nie trzeba odnosić do wszystkich księży, jak czynią heretycy. Stan duchowny to jak arka Noego, są tu także zwierzęta szpetne. — Następuje aprobata M. Janowskiego z. r. 1753.
Jest tu pięć kazań: pierwsze o poszanowaniu duchownych, dalsze o dziesięcinach. Cytuje przykładowo polskich duchownych świętych i świątobliwych (Kostka, Skarga, Bobola). Tak w pierwszym jak i w następnych często powołuje się na kronikarzy i dawnych pisarzy (Długosz, Lipski, Smogulecki, Starowolski, przytacza też dokumenty i listy wedle Przyłuskiego). Poza tym cytuje często na obronę swych tez św. Tomasza (głównie jednak powtarza argumenty za Smoguleckim). Główną treść dziełka stanowi, że 1) dziesięcina z prawa natury, ze Starego i Nowego Zakonu należy się duchownym. 2) Odpowiada na zarzuty heretyków i pseudopolityków przeciw dziesięcinom. 3) Wyprowadza dochody kościelne i dziesięciny z praw koronnych i konstytucji, polemizując przeciw książce bezimiennie r. 1585 wydanej Contra querimonias et postulata Cleri. 4) Odpiera zarzuty ziemian i gospodarzów.
Egzemplarz Jag. współczesnie solidnie w skórę oprawny, z dopisem »za tego kaznodzieię dałem 3 tynfy«.
Inne broszury w tejże sprawie współcześnie wydane ob. pod Kola (Obserwacje 1753) — Bieliński, marsz. kor. (Odezwa 1752, Punkta 1753) — List sędz. domatora.
Smoleński Przewrót umysł. (1891), str. 284. — Janocki Lexic. I 187.
Akad. — Bawor. — Czartor. — Dzików. — Jagiell. — Kazimierz Dolny. — Ossol. — Uniw. Lwows. — Uniw. Wileń. — Zieliń. — Częstochowa.